Czerwony Klasztor (Červený Kláštor), Słowacja
Red Monastery (Červený Kláštor), Slovakia

  • Słoma
  • Prześcieradło
  • Poduszka
  • Koc lub kołdra z owczej skóry w płóciennej poszewce
  • 2 szaty
  • 2 tuniki
  • 2 futrzane płaszcze (jeden zwykły, jeden bardziej „wyjściowy”)
  • 2 kaptury mnisie i 1 zwykły
  • Kamizelka
  • 3 pary drewniaków i 4 pary butów
  • Koszule na noc i na dzień
  • Maszyna do nawilżania
  • 2 pary bielizny
  • Pas
  • 2 igły + nitka
  • Nożyczki, grzebień
  • Żyletka do golenia + kamień do jej ostrzenia (lub gładki kamień i kawałek skóry, które to narzędzia również mogły służyć do naostrzenia żyletki)
  • Biurko do robienia książek
  • Pióra (ptasie, bo pióra wieczne jeszcze nie były w użyciu)
  • Kreda + 2 drewniane tabliczki
  • 2 tabliczki z rogu + skalpel
  • 2 blaszki lub żyletki do usuwania pisma z tabliczek
  • Pieczęć i ołów
  • Szydło
  • Linijka
  • Skala do odmierzania odległości
  • Tabliczki do pisania
  • 2 książki do czytania
  • 2 rondle, 2 miski + 1 miska na chleb (lub płótno do położenia chleba) i jedna większa miska do mycia się
  • 2 łyżki i nóż do chleba
  • Cynowa miarka do wina i czara
  • Naczynie do przechowywania ognia + krzesiwo + drewno + topór do rąbania drewna
  • Łopata do pracy w ogrodzie.

A do tego wszystkiego dopisek u dołu listy, że brat może posiadać tylko tyle przedmiotów, ile pozwoli mu nie opuszczać celi poza momentami spotkań z innymi braćmi na terenie klasztoru… Wszystko to należało do inwentarza, jaki był dozwolony dla braci z zakonu kartuzów zamieszkujących Czerwony Klasztor (Červený Kláštor) na Słowacji w latach 1320-1567. Po nich miejsce to zajęli bracia kameduli, którzy rezydowali tam w latach 1711-1782, a teraz klasztor ten, wraz z przyległymi budynkami, jest muzeum. Nazwa miejsca pochodzi od czerwonych cegieł, z których wymurowane są ościeżnice oraz żebrowania sklepień.
Obecnie na świecie znajdują się 23 klasztory zakonu kartuzów, z czego 5 jest żeńskich. Zamieszkuje je łącznie około 400 osób. Zakon ten, tak samo jak kameduli, znajduje się w czołówce najsurowszych zakonów Kościoła rzymskokatolickiego. W okresie kiedy powstał Czerwony Klasztor, jednym z elementów ascetycznego trybu życia była skromna dieta: warzywa, miód, ziemniaki, przetwory zbożowe i ryby; mięsa nie jedli. Ojcowie (mnisi ze święceniami kapłańskimi, stojący wyżej w hierarchii) zajmowali się przepisywaniem ksiąg oraz alchemią, natomiast bracia (mnisi bez święceń, niżej w hierarchii) wykonywali czynności gospodarcze i zajmowali się sprawami materialnymi klasztoru. W klasztorze mieszkało łącznie 13 osób, zgodnie z symboliką Chrystusa i 12 apostołów (więc 12 zakonników-pustelników + przeor). Każdy z nich zajmował swoją pustelnię z przyległym ogródkiem.
Kameduli, którzy przejęli klasztor w 1711 roku, zajmowali się leczeniem chorych w okolicy klasztoru, zbieraniem i uprawianiem roślin leczniczych, oraz przyrządzaniem leków, jak również rolnictwem i pszczelarstwem. W połowie XVIII stulecia w historii zgromadzenia z Czerwonego Klasztoru zapisał się Romuald Hadbavný, uważany za twórcę pierwszego tłumaczenia Biblii na język słowacki. Inna słynna postać żyjąca w klasztorze w tym okresie to brat Cyprian, twórca wielkiego zielnika zawierającego 283 okazy roślin z Pienin i Tatr oraz założyciel apteki klasztornej, która stała się znana w całym królestwie Węgier. Za czasów kiedy kameduli zajmowali klasztor, wybudowano 10 pustelni; tak jak w przypadku kartuzów, każdy taki domek zajęty był przez 1 osobę.
Informacje na temat historii Czerwonego Klasztoru oraz życia jego mieszkańców znajdziecie w gablotach rozmieszczonych na ścianach muzeum oraz w małych książeczkach rozdawanych zwiedzającym przy kasie. Miejsce to zrobiło na mnie dość… specyficzne wrażenie. Przebywając na dziedzińcach (cały kompleks klasztorny posiada ich 4) chwilami zapominałam, że byłam w miejscu, gdzie nawet za czasów, kiedy było ono zasiedlone przez mnichów, przez sporą część czasu panowała cisza. Przecież bracia i ojcowie prawie ze sobą nie rozmawiali, skupiając się na rozmyślaniach i pracy… Otaczające mnie głosy innych turystów czasem rozpraszały mnie na tyle, że zdarzało mi się zapomnieć, gdzie się znajdowałam. Jednak jak tylko wchodziłam do któregoś z budynków, natychmiast sobie o tym przypominałam. Nawet korytarze pomiędzy pomieszczeniami wyglądały niekiedy nieco upiornie. A kiedy natknęłam się na stojącą we wnęce okiennej replikę ludzkiej czaszki i 2 świece, niemal automatycznie przypomniałam sobie to, co słyszałam o jednej z tradycji z czasów, kiedy Czerwony Klasztor zamieszkiwali kartuzi: każdy z nich miał wykopać dół w ogródku swojej pustelni, aby pamiętać, że w przyszłości umrze. Jak brzmiało to powiedzenie? Aha! „Memento mori…” „Pamiętaj o śmierci…”

Zdjęcie dziedzińca klasztoru. W tle widać najwyższy szczyt Pienin – Trzy Korony.
Photo of the monastery’s courtyard. There’s the highest peak of the Pieniny Mountains visible in the bacground – Trzy Korony (Three Crowns).

SONY DSC

  • Straw
  • Sheet
  • Pillow
  • A blanket or cover made of sheepskin in a linen cover
  • 2 robes
  • 2 tunics
  • 2 fur coats (one regular, one more „out”)
  • 2 cowls (hoods worn by monks) and 1 regular hood
  • Vest
  • 3 pairs of sabots and 4 pairs of shoes
  • Night and day shirts
  • Moisturizing machine
  • 2 pairs of underwear
  • Belt
  • 2 needles + thread
  • Scissors, comb
  • Shaving razor + stone for sharpening it (or a smooth stone and piece of leather, which tools could also be used to sharpen the razor blade)
  • A desk for making books
  • Feathers (bird feathers, because fountain pens have not been used yet)
  • Chalk + 2 wooden tables
  • 2 tables made of horn + scalpel
  • 2 lamellas or razor blades to remove the writing from the tables
  • Dotter and lead
  • Awl
  • Ruler
  • Scale to measure distances
  • Boards for writing
  • 2 books to read
  • 2 saucepans, 2 bowls + 1 bread bowl (or bread cloth) and one larger washing bowl
  • 2 tablespoons and a bread knife
  • A tin measuring cup for wine and a goblet
  • Fire storage vessel + flintstone + wood + wood chopping ax
  • Spade for working in the garden

And to top it all down, at the bottom of the list there is a note that brother can only have as many items as would allow him not to leave the cell apart from the meetings with other brothers in the monastery… All this belonged to the inventory that was allowed for the brothers from the Carthusian Order who live in the Red Monastery (Červený Kláštor) in Slovakia in the years 1320-1567. After them, the place was taken by the Camaldolese brothers who resided there in 1711-1782, and now this monastery, together with the adjacent buildings, is a museum. The name of the place comes from red bricks, of which the door frames and vault ribbing are laid.
Currently, there are 23 monasteries of the Carthusian Order, of which 5 are female. Approximately 400 people live in them. This Order, just like the Camaldolese, is at the forefront of the strictest orders of the Roman Catholic Church. In the period when the Red Monastery was established, one of the elements of the ascetic lifestyle was a modest diet: vegetables, honey, potatoes, processed cereals and fish; they did not eat meat. Fathers (monks with priestly ordinations, higher up in the hierarchy) dealt with the rewriting of books and alchemy, while brothers (monks without ordinations, lower in the hierarchy) carried out economic activities and dealt with the material affairs of the monastery. A total of 13 people lived in the monastery, in accordance with the symbolism of Christ and 12 apostles (so 12 monks-hermits + a prior). Each of them occupied his hermit with an adjacent garden.
The Camaldolese, who took over the monastery in 1711, dealt with the treatment of the sick in the area of the monastery, collection and cultivation of medicinal plants, and the preparation of medicines, as well as agriculture and beekeeping. In the middle of the 18th century, Romuald Hadbavný, considered to be the creator of the first translation of the Bible into the Slovak language, came into the history of the Congregation from the Red Monastery. Another famous figure living in the monastery during this period is brother Cyprian, the creator of a large herbarium containing 283 specimens of plants from the Pieniny and the Tatra Mountains, and the founder of the monastery pharmacy, which became known throughout the kingdom of Hungary. At the time when the monastery was occupied by the Camaldolese, 10 hermitages were built; as in the case of the Carthusians, each such house was occupied by one person.
Information on the history of the Red Monastery and the life of its inhabitants can be found in showcases located on the walls of the museum and in small books distributed to visitors at the ticket office. This place made quite a… special impression on me. While being in the courtyards (the whole monastery complex has 4 of them) I sometimes forgot that I was in a place where even in the times when it was settled by monks, for a good part of the time there was silence. Now, the brothers and fathers almost did not talk with one another, focusing on thoughts and work. The voices of other tourists surrounding me sometimes distracted me enough for me to forget where I was. However, as soon as I entered one of the buildings, I immediately remembered it. Even the corridors between rooms sometimes looked a bit eerie. And when I stumbled upon a replica of a human skull and two candles standing in the recess, I almost automatically recalled what I had heard about one of the traditions from the times when the Carthusians lived in the Red Monastery: each of them had to dig a hole in the garden adjacent to his hermitage to remember that he would die in the future. What was the saying? Aha! „Memento mori…” „Remember about death…”

MEMENTO MORI

SONY DSC